Wat mag er

Dakkapel vergunning: achterkant vaak vrij, voorkant niet

Bijgewerkt op · 4 minuten lezen · 6 bronnen

Kort antwoord

Een dakkapel op het achterdakvlak, of op een zijdakvlak dat niet aan de straat ligt, mag zonder vergunning als hij aan vijf maten voldoet, zoals een plat dak en hooguit 1,75 m hoog. Aan de voorkant heb je bijna altijd een vergunning nodig. Is het huis een monument, dan ook. In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht mag het aan de achterkant alleen zonder vergunning als dat dakvlak niet aan openbaar gebied ligt.

Het addertje: Een bestaande dakkapel kan zonder vergunning geplaatst zijn terwijl dat niet mocht. Na de koop is dat jouw probleem, en de vrijstelling geldt ook niet als het huis zelf illegaal is gebouwd of gebruikt.

Huis op het oog? Zie gratis het perceel, besluiten van de overheid op de grond, monument en bouwjaar.

Check een adres

Voor een dakkapel op het achterdakvlak heb je meestal geen vergunning nodig. Hetzelfde geldt voor een zijdakvlak dat niet aan de straat of ander openbaar gebied ligt. De dakkapel moet dan wel aan vijf maten uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voldoen (Bbl, artikel 2.29). Aan de voorkant heb je bijna altijd een vergunning nodig. Bij een monument of in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels.

Dakkapel zonder vergunning: de 5 maten

Een dakkapel op het achterdakvlak, of op een zijdakvlak dat niet naar openbaar gebied is gekeerd, is vergunningvrij als hij (Bbl, artikel 2.29, onder b):

  1. een plat dak heeft;
  2. niet hoger is dan 1,75 m, gemeten vanaf de voet van de dakkapel;
  3. met de onderkant meer dan 0,5 m en minder dan 1 m boven de dakvoet zit (de dakvoet is de onderrand van het dak, meestal bij de goot);
  4. met de bovenkant meer dan 0,5 m onder de nok blijft;
  5. met de zijkanten meer dan 0,5 m van de zijkanten van het dakvlak blijft.

Een maximale breedte staat er niet in. Die volgt uit de afstand van 0,5 m tot de randen. Deze landelijke regel gaat altijd voor op de regels in het omgevingsplan van de gemeente (IPLO). De gemeente kan deze vrijstelling dus niet strenger maken.

"Openbaar toegankelijk gebied" is de weg, een plein, een park, openbaar water of ander gebied waar iedereen mag komen (Bbl, bijlage I). Bij een hoekhuis ligt een zijdakvlak dus vaak aan openbaar gebied.

Technisch altijd vrij, ruimtelijk niet altijd

Bij bouwen kijkt de overheid naar twee dingen: is het veilig (technisch) en past het op die plek (ruimtelijk). Een dakkapel is technisch altijd vergunningvrij, ongeacht de maten of de plek op het dak (Bbl, artikel 2.27, lid 2). Dat geldt niet voor een dakopbouw (IPLO).

Hij moet wel aan de technische eisen van het Bbl voldoen, ook als je geen vergunning nodig hebt. De vraag of je een vergunning nodig hebt, gaat dus vooral over het ruimtelijke deel. Meer over die twee toetsen lees je op vergunningvrij bouwen.

Dakkapel aan de voorkant: vergunning nodig?

Voor het voordakvlak, of een zijdakvlak aan de straat, gelden de regels van de gemeente in het omgevingsplan. Sinds 2024 staan daar de regels uit de "bruidsschat". Volgens die regels is een dakkapel aan de voorkant alleen vergunningvrij als (IPLO):

  • het huis ligt in een gebied waar de gemeente geen welstandseisen stelt (een welstandsvrij gebied); en
  • de dakkapel voldoet aan dezelfde vijf maten als hierboven; en
  • de dakkapel ook past binnen de andere regels van het omgevingsplan.

Of jouw huis in een welstandsvrij gebied ligt, staat in het omgevingsplan of vraag je na bij de gemeente. De gemeente mag deze regels in het omgevingsplan aanpassen. Check daarom altijd de regels van jouw gemeente.

Dakkapel bij een monument of beschermd stads- of dorpsgezicht

  • Op een monument zelf (gemeentelijk, provinciaal of rijks, ook als het nog maar voorbeschermd is) is alleen gewoon onderhoud vergunningvrij. Een nieuwe dakkapel heeft dus een vergunning nodig (Bbl, artikel 2.30, lid 1).
  • In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht blijft een dakkapel op het achterdakvlak alleen vrij als dat dakvlak niet aan openbaar gebied ligt (Bbl, artikel 2.30, lid 3). Een dakkapel op een zijdakvlak, of op een achterdakvlak aan openbaar gebied, heeft daar volgens de standaardregels een vergunning nodig (IPLO).

Is het huis een monument? Lees dan ook monument.

Het addertje voor kopers

Stel: Lisa koopt een jaren-dertighuis met een brede dakkapel aan de voorkant. Op de foto's ziet het er netjes uit. Wat ze niet weet: de vorige eigenaar heeft hem zonder vergunning laten plaatsen. Aan de voorkant mocht dat niet zomaar.

Nu wil Lisa ook een dakkapel aan de achterkant. Normaal mag dat vrij. Maar vergunningvrij bouwen mag niet in, aan, op of bij een bouwwerk dat zonder de vereiste vergunning is gebouwd (Bbl, artikel 2.22). Of dat hier speelt, moet ze eerst met de gemeente uitzoeken. En de gemeente kan haar als nieuwe eigenaar vragen de dakkapel aan de voorkant alsnog te legaliseren of weg te halen. Lees hoe dat werkt op uitbouw zonder vergunning.

Zo check je het zelf

  1. Doe de Vergunningcheck op de themapagina dakkapel van het Omgevingsloket.
  2. Bepaal welk dakvlak het is: voorkant, achterkant of zijkant. Ligt het aan de weg, een plein, een park of water?
  3. Meet de vijf maten na: platte bovenkant, hoogte, afstand tot dakvoet, nok en zijkanten.
  4. Zoek in het Rijksmonumentenregister of het huis een rijksmonument is. Vraag de gemeente naar gemeentelijke monumenten.
  5. Kijk op de kaart van beschermde stads- en dorpsgezichten.
  6. Zit er al een dakkapel op? Vraag bij de gemeente het bouwdossier op en kijk of er een vergunning voor is.

Vragen voor de verkoper, makelaar of notaris

  • Wanneer is de dakkapel geplaatst, en door wie?
  • Was er een vergunning voor nodig, en is die er? Mag ik een kopie zien?
  • Is het huis een monument, of ligt het in een beschermd stads- of dorpsgezicht?
  • Hebt u ooit een brief van de gemeente gehad over de dakkapel of een andere verbouwing?
  • Zijn er afspraken met de buren gemaakt over ramen of uitzicht?

Zo helpt het Addertje-verslag

Het Addertje-verslag laat zien of het huis een monument is of in een beschermd stads- of dorpsgezicht ligt, en wat het omgevingsplan op die plek zegt. Of de dakkapel die er al zit vergund is, checken we niet zelf: we zetten de vraag klaar en zeggen waar je het bouwdossier opvraagt.

Tik het adres in en zie gratis de eerste 3 checks.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig voor een dakkapel aan de achterkant?

Meestal niet. Op het achterdakvlak is een dakkapel vergunningvrij als hij een plat dak heeft, hooguit 1,75 m hoog is en genoeg afstand houdt tot dakvoet, nok en zijkanten.

Mag een dakkapel aan de voorkant zonder vergunning?

Volgens de standaardregels in het omgevingsplan alleen in een gebied waar de gemeente geen welstandseisen stelt, en dan ook nog binnen dezelfde vijf maten. De gemeente kan dit aanpassen. Voor de meeste huizen heb je aan de voorkant dus een vergunning nodig.

Hoe groot mag een dakkapel zonder vergunning zijn?

Een maximale breedte staat er niet in. De zijkanten moeten wel meer dan 0,5 m van de rand van het dakvlak blijven. De hoogte is maximaal 1,75 m, gemeten vanaf de voet van de dakkapel.

Heb ik een vergunning nodig voor een dakkapel op een monument?

Ja. Bij een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument is een dakkapel op het huis zelf niet vergunningvrij. In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht gelden ook strengere regels.

Is een dakopbouw hetzelfde als een dakkapel?

Nee. De technische vrijstelling voor dakkapellen geldt niet voor een dakopbouw. Een dakkapel zit in een schuin dakvlak met rondom nog dak.

Bronnen

  1. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikelen 2.22, 2.27, 2.29 en 2.30
  2. IPLO: Vergunningvrije dakkapellen
  3. Omgevingsloket: Dakkapel (met Vergunningcheck)
  4. Rijksmonumentenregister (RCE)
  5. RCE: Kaart van beschermde stads- en dorpsgezichten
  6. Rijksoverheid: Bezwaar maken tegen de bouwplannen van de buren

Deze uitleg is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels kunnen per gemeente verschillen en veranderen. Zo kiezen en controleren we bronnen: bronnen en methode. Fout gezien? Laat het ons weten.

Meer over wat mag er