Loden leidingen in huis: zo herken je ze en dit doe je eraan

Loden leidingen kunnen alleen nog zitten in huizen die voor 1960 zijn gebouwd. Volgens de Rijksoverheid zijn ze sinds dat jaar verboden. Lood komt in het kraanwater, en dat is niet gezond, vooral niet voor baby's, jonge kinderen en zwangere vrouwen. Heb je ze in huis, laat ze dan vervangen.

Loden leidingen: welke huizen?

Het bouwjaar is de eerste check. Tot welk jaar precies lood werd gebruikt, is niet bekend. De GGD schrijft dat lood in huizen van voor 1945 zeker gebruikelijk was, en dat er ook tussen 1945 en 1960 nog loden binnenleidingen kunnen zijn aangelegd. Is het huis na 1960 gebouwd, dan zitten er geen loden leidingen in.

Een oud huis betekent niet automatisch dat er lood in zit. Veel leidingen zijn bij verbouwingen al vervangen. Maar de Rijksoverheid waarschuwt: soms zijn alleen de zichtbare leidingen nieuw, en zit er onder de vloer of in de muur nog lood.

Loden leidingen en gezondheid

Lood is slecht voor de gezondheid. Het RIVM noemt twee risico's:

• Als jonge kinderen te veel lood binnenkrijgen, kan dat leiden tot een lagere intelligentie.
• Een hoge loodblootstelling kan ook effecten hebben op de nieren en de bloeddruk.

De norm voor lood in drinkwater is 5 microgram per liter (RIVM). Het gewone Nederlandse kraanwater zit daar gemiddeld onder. Het probleem zit in de leidingen in huis.

Het advies van de GGD zolang de leidingen er nog zitten: drink flessenwater. Dat geldt vooral voor baby's die de fles krijgen, kinderen tot en met 7 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger willen worden. Volwassenen en kinderen vanaf 8 jaar mogen als het niet anders kan tijdelijk (een paar maanden) kraanwater blijven drinken, als ze de leidingen voor gebruik goed doorspoelen. Koken haalt het lood er niet uit. Volgens de GGD is er ook geen onafhankelijk bewijs dat filters werken.

Dit is geen reden om een oud huis te laten lopen. Het is een klus met een duidelijke oplossing: de leidingen vervangen.

Loden leidingen herkennen

Kijk eerst waar de waterleiding het huis binnenkomt. Bij oude huizen is dat meestal onder de vloer bij de voordeur, bij de hoofdkraan en de watermeter (ministerie van BZK). Volg de leiding vanaf daar. Een loden leiding herken je zo (GGD):

• Hij is grijs. Is hij geverfd? Schraap met een mesje of schuurpapiertje een stukje verf weg.
• Hij is onregelmatig van vorm en voelt bobbelig aan.
• Er zitten geen koppelstukjes in. De verbindingen zijn verdikkingen van de leiding zelf.
• Tikken geeft een doffer geluid dan bij een koperen of ijzeren leiding.

Zie je niets, maar twijfel je? Laat het water dan testen door een bedrijf met een gecertificeerd laboratorium. Volgens de Rijksoverheid kost zo'n test ongeveer € 50. De GGD raadt losse loodmeetstrips af, omdat niet bekend is hoe betrouwbaar ze zijn.

Loden leidingen vervangen: wie doet wat?

De leiding bestaat uit twee delen (Rijksoverheid):

• Van de straat tot de watermeter is het drinkwaterbedrijf verantwoordelijk. Die leidingen zijn bijna allemaal al vervangen.
• Vanaf de watermeter de woning in is de eigenaar verantwoordelijk. Na de overdracht ben jij dat.

Je schakelt een loodgieter in. Woon je in een appartement, overleg dan met de VvE over samen vervangen. Is alles in één keer te duur, begin dan volgens de GGD met de leiding naar de keukenkraan. Na het vervangen laat je het water de eerste tijd even lopen voor je drinkt, omdat nieuwe kranen en verbindingen in het begin nog wat lood kunnen afgeven. Vraag ook bij je gemeente of er subsidie is.

Een wettelijke plicht om te vervangen is er voor een koopwoning niet. Het kabinet besloot in 2022 tot een verbod voor huurwoningen en kindlocaties (RIVM). Dat verbod komt in het Besluit bouwwerken leefomgeving, maar de precieze datum is nog niet bekend (gemeente Den Haag, bijgewerkt oktober 2025). Ga je het huis verhuren, houd daar dan rekening mee.

Zo check je het zelf

1. Zoek het bouwjaar op met onze gratis tool bouwjaar woning opzoeken. Je kunt het ook nakijken in de BAG-viewer van het Kadaster of op de kaart van de Atlas Leefomgeving die het RIVM noemt.
2. Is het huis van voor 1960? Kijk tijdens de bezichtiging bij de watermeter en in de meterkast, en volg de leiding.
3. Let op de vier kenmerken: grijs, bobbelig, geen koppelstukjes, dof geluid.
4. Twijfel je? Vraag of je het water mag laten testen, of laat dat na de koop meteen doen.
5. Vraag je drinkwaterbedrijf of de leiding tot de watermeter al vervangen is.

Vragen voor de verkoper, makelaar of notaris

• Zitten er nog loden leidingen in het huis, ook onder vloeren of in muren?
• Zijn alle waterleidingen vervangen of alleen een deel? Wanneer, en door wie? Is daar een factuur van?
• Is het water ooit getest op lood? Mag ik de uitslag zien?
• Staat er in de vragenlijst of de lijst van zaken iets over de waterleiding?
• Kunnen we in het koopcontract opnemen dat de verkoper heeft verklaard dat er geen loden leidingen zijn, als hij dat zegt?
• Bij een appartement: heeft de VvE de leidingen in het gebouw al laten onderzoeken of vervangen?

Zie ook de checklist voor het kopen van een huis voor andere vragen bij een oud huis.

Veelgestelde vragen